Kuş besleyen kişilerden en çok aldığımız sorulardan biri “Ne önerirsiniz?” sorusudur. Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü her kuş sahibinin kullandığı ekipmanlar, bakım şartları ve elindeki ürünler farklıdır.
Bu nedenle kuş bakımında gerekli olan temel ihtiyaçları ve ürünleri içeren basit ama önemli bir rehber hazırladık.
Kafes, kuşların yaşam alanıdır. Ancak kuşların sürekli kafes içinde tutulması doğru bir bakım yöntemi değildir. Kuşlar hareket etmeye, uçmaya ve çevreyi keşfetmeye ihtiyaç duyan canlılardır.
Bu nedenle mümkünse demiyoruz, mutlaka belirli aralıklarla kafesten çıkarılıp uçmaları sağlanmalıdır.
Eğer kuşu sürekli kafeste tutmayı planlıyorsanız, kuş beslemek doğru bir tercih olmayabilir. Çünkü kuşların da diğer canlılar gibi hareket etmeye ve özgürlük hissine ihtiyacı vardır.
Evcil kuşların yaşam süresini ve yaşam kalitesini artırmak için bazı takviye ürünler kullanılabilir.
Bu ürünler arasında en sık kullanılanlar:
Multivitaminler
Aminoasit takviyeleri
Mineral takviyeleri
Probiyotikler
Bazı kişiler “Doğada bunları mı tüketiyorlar?” diye düşünebilir. Doğada kuşlar bu takviyeleri tüketmezler. Ancak doğada yaşayan kuşların yaşam süresi genellikle daha kısa olur.
Ev ortamında yaşayan kuşların daha sağlıklı ve uzun bir yaşam sürebilmesi için bu tür takviyeler faydalı olabilir.
Elbette takviyeler olmadan da bakım yapılabilir. Bunun için kuşların meyve ve sebze tüketmeye alıştırılması gerekir. Ancak özellikle yaşlı kuşları bu besinlere alıştırmak oldukça zor olabilir. Bu nedenle birçok yetiştirici takviye ürünleri kullanmayı tercih etmektedir.
Probiyotikler kuş sağlığı açısından oldukça önemli ürünlerdir.
Probiyotiklerin başlıca faydaları şunlardır:
Bağırsak florasını düzenler
Sindirimi destekler
Zararlı bakterileri baskılar
Yararlı bakterilerin çoğalmasını sağlar
Bağışıklık sistemini güçlendirir
Kuşun tükettiği gıdalardan maksimum verim almasını sağlar
Bu özellikleri sayesinde probiyotikler, kuş bakımında en önemli destek ürünlerinden biri olarak kabul edilir.
Kuşların sağlıklı kalabilmesi için doğru ve kaliteli beslenme büyük önem taşır.
Özellikle üretim yapmıyorsanız ve yalnızca birkaç kuş besliyorsanız kaliteli yem kullanmanız çok önemlidir.
Kaliteli yemlerin avantajları şunlardır:
Toz oranı daha düşüktür
Karışım oranı daha dengelidir
Daha uzun süre bozulmadan saklanabilir
Kurtlanma ve böceklenme riski daha düşüktür
Ucuz yemler ise genellikle daha hızlı bozulur ve depolama süresi daha kısadır.
Birçok kişi kuşları için çekirdeksiz yem tercih etmektedir. Ancak bu her zaman doğru bir seçim değildir.
Eğer kuşunuz gün içinde yeterli süre uçabiliyor ve hareket edebiliyorsa tam karışık yemler tercih edilebilir.
Sağlık tohumu karışımlarının içinde birçok farklı tohum çeşidi bulunur. Bu tohumlar genellikle kuşların ilgisini çeken ve beslenmelerine çeşitlilik katan ürünlerdir.
Sağlık tohumları:
Yem karışımına eklenebilir
Ayrı bir kapta sunulabilir
Kuş mamaları genellikle kuru ve nemli olmak üzere ikiye ayrılır. Bunun dışında bazı türler için kullanılan renk mamaları da bulunmaktadır.
Hazır olarak satılan nemli mamalar, içerik açısından zengindir ve içine ekstra bir malzeme eklenmeden doğrudan verilebilir.
Kuru mamalar genellikle şu ürünlerle nemlendirilerek hazırlanır:
Sebze
Meyve
Mama nemlendirici (rusk)
Renk mamaları daha çok doğa kuşlarında kullanılmaktadır ve tüy renklerinin desteklenmesi amacıyla hazırlanır.
Bazı kuşlar mamayı tüketmeyebilir. Özellikle ucuz mamalar daha fazla reddedilebilir. Bu durum genellikle alıştırma süreciyle ilgilidir.
Mamayı en çok tüketen kuşlar genellikle yavru büyüten çiftlerdir. Bu nedenle yavru döneminde mama desteği oldukça önemlidir.
Kuşların dişleri yoktur. Bu nedenle yedikleri yemleri taşlık (gizzard) adı verilen kaslı mide bölümünde öğütürler.
Doğada kuşlar küçük taşlar, toprak parçaları ve mineraller yutar. Bu parçalar taşlıkta yemlerin öğütülmesine yardımcı olur.
Kafeste verilen kuş kumu da aynı görevi görür.
Grit kum:
Muhabbet kuşu
Sultan papağanı
Sevda papağanı
gibi türler için daha uygundur.
İnce kum (anasonlu veya beyaz kum):
Kanarya
Finch türleri
gibi daha küçük kuşlar için uygundur.
Kuş toprağı ve kömür ürünleri:
Vücutta oluşan toksinleri bağlamaya yardımcı olur
Zararlı bakterilerin baskılanmasına katkı sağlar
Bu nedenle birçok yetiştirici tarafından destek ürünü olarak kullanılmaktadır.
Bu ürünlerin görevleri birbirinden farklıdır. Bu yüzden “Bir tanesi var, diğerine gerek yok.” şeklinde düşünülmemelidir.
Mineral bloklar sert yapıya sahiptir ve kuşlar için önemli bir mineral kaynağıdır. Ayrıca kuşların gagalarını sürterek törpülemelerine yardımcı olur.
Sert yapıları sayesinde kafeste uzun süre kalabilirler.
Alçı bloklar daha yumuşak yapıdadır. Kuşlar bunları kemirmeyi ve parçalamayı sever. Bazen bir iki gün içinde tamamen tüketilebilirler.
Alçı bloklar kalsiyum içerir. Ancak fazla tüketimi kalsiyum birikimine neden olabileceği için ölçülü verilmesi önerilir.
Kalsiyum gaga taşları orta sertlikte yapıya sahiptir ve kalsiyum kaynağı olarak kullanılır.
Kalamar kemiği yaklaşık %36 oranında saf kalsiyum içerir.
Özellikle şu durumlarda oldukça önemlidir:
Üreme döneminde
Yumurta kabuğu oluşumunda
Kalsiyum eksikliğinde
Kalamar kemiği doğal bir kalsiyum kaynağıdır ve birçok yetiştirici tarafından kafeste mutlaka bulunması gereken ürünlerden biri olarak kabul edilir.